آشنایی با اصول طراحی مبلمان اتاق کودک

دوشنبه 10 تیر 1398 | 18

امروزه این حقیقت انکارناپذیر به اثبات رسیده است که کودکان در سنین طفولیت تنها به مراقبت جسمانی نیاز ندارند، بلکه باید به همه نیازهای آنها شامل مسائل عاطفی، روانشناسی و ... توجه کرد. این مطالعه در خصوص بررسی و شناخت علایق کودکان به منظور دستیابی به الگویی جهت طراحی مبلمان برای اتاق کودک است. هدف این است که با ارائه اصولی برای طراحی مناسب جهت فعالیت های کودک، زمینه لازم برای دستیابی به ارضای نیازها و رشد همه جانبه او فراهم گردد.

با در نظر گرفتن مبحث رشد به عنوان اصلی ترین بخش در روان شناسی کودک، سه مفهوم نیازها، فعالیت ها و رشد کودک پیش روی طراح قرار می گیرد. در این مقاله سعی شده به بررسی رابطه میان این سه مفهوم پرداخته شود.

در پنجاه سال گذشته مطالعات گسترده ای در زمینه درک فعالیتهای ذهنی کودک و فرایند رشد صورت گرفته است. نتایج این مطالعات اهمیت توجه به کودکی به عنوان مؤثرترین دوران زندگی انسان و توجه به کودکان به عنوان سرمایه های آینده را در بر می گیرد. فرآیند رشد انسانها در کودکی، تأثیر بسزایی در شخصیت آنان دارد. بسیاری از متخصصان تعلیم و تربیت بر این باورند که شخصیت هر انسان در هفت سال اول زندگی او شکل می گیرد. فرآیند رشد کودک در سالهای نخستین زندگی متأثر از عوامل بسیاری است.

20181_coch01a_01_PH144538.jpg
مبلمان کودک

 

فعالیت به عنوان عامل اصلی رشد و یادگیری کودک فرآیندی است که در ارتباط با فضا و محیط کودک، موجب رشد همه جانبۀ او می گردد. فضاهای مرتبط با فعالیت کودکان، باید شرایط مناسب و مطلوب برای رشد فیزیکی، ذهنی، عاطفی و اجتماعی آنان داشته باشند. تحقق این امر از طریق به کارگیری عناصر طراحی که منطبق با شرایط جسمی و روانی کودک باشد امکانپذیر است. برای نیل به این هدف، شناخت کامل کودک به عنوان مخاطب طراحی، درک سطح او از رشد شناختی و توجه به رابطه ای که با محیط برقرار می کند ضروری است.

در این تحقیق سعی بر آن است تا با تأکید ِ بر حیاتی بودن نقش محیط اطراف در زندگی کودک و تأثیر آن بر آیندۀ فردی او، الگویی جهت طراحی کودکان آماده گردد؛ زیرا ارتقای کیفیت طراحی سبب می شود که اهداف مورد نظر در طراحی برای کودکان ملموس تر شده و درک کودک از محیط افزایش یابد. این موضوع باعث می شود که کودک به محیط نزدیکتر شده و تجربه هایی هدفمند و متناسب با نیاز خود و شرایط موجود کسب نماید.

ساختار این مقاله به دو بخش عمده تقسیم شده است. نخست سعی می شود تا با مطالعه و بررسی روی مفاهیمی همچون کودک، روانشناسی کودک و یادگیری از طریق محیط، به شناخت هرچه بیشتر از کاربر رسید. سپس در بخش دوم که مرحلۀ عملی تحقیق روی کاربران را تشکیل می دهد، نتایج یک مطالعۀ میدانی که به منظور بررسی علاقه های کودکان ایرانی در رویارویی با مبلمان اتاق جهت تعامل بهتر با محصول انجام گرفته، ارائه می گردد.

rustic-kids-bedroom-designing-ideas-with-wooden-loft-bed-and-play-tent-underneath-overlooking-with-lots-of-wooden-storages.jpg
اصول طراحی اتاق کودک

 

1 - شناخت کودک با هدف دستیابی به الگویی جهت طراحی مبلمان اتاق کودک

شناخت کودک: اساسا دو سالگی یا دوره شیرخوارگی؛ در این مدت کودک خود را با اوضاع جدید زندگی سازگار می کند و برای این سازگاری از حواس مختلف خود بهره می گیرد. در این دوران کودک به لحاظ جسمی، عاطفی و اجتماعی رشد می کند و در مقابل عواطف و احساسات اطرافیان واکنش نشان می دهد.

مرحلۀ دوم کودکی، یعنی دو تا هفت سالگی یا دورۀ نونهالی؛ در این مرحله، رشد سریع جسمی، کودک را برای تجربه و یادگیری بیشتر آماده می کند و به تدریج که بزرگتر می شود، به شبکۀ پیچیده تری از تجربه ها دست می یابد و از حواس خود هرچه بیشتر بهره می برد و به کمک راه رفتن، با محیطی گسترده و متنوع رو به رو می شود. بر خلاف دوران اول زندگی، در این دوره رفتار کودک کمتر قابل پیش بینی است؛ زیرا از این پس تجربه های محیطی و تأثیری که بر او می گذارد مسیر رشد کودک را تعیین می کند. این دوره جزء حساسترین سالهای نخست زندگی کودک به شمار می آید به لحاظ اینکه پرسشهای او از اطرافیان شروع می شود و این والدین هستند که با پاسخگویی مناسب می توانند ذهن کودک را شکوفا نمایند و به رشد ذهنی او کمک کنند. مرحلۀ سوم کودکی یعنی هفت تا 12 سالگی یا دورۀ نوباوگی؛ابتدا و انتهای این دوره با تحولات و شرایط جدیدی همراه است که تا اندازه ای بر شخصیت کودک و سازگاریهای اجتماعی او اثر می گذارد. این دوره از نظر روانشناسان سنین گرایش به دسته و گروه است که کودک تلاش می کند که خود را از نظر ظاهر، رفتار و گفتار با همسالان خود تطبیق دهد. به همین جهت است که روانشناسان این دوره را "سن همانندسازی" نامگذاری می کنند و برخی از آنان این دوره را سن خلاقیت نامیده اند، یعنی دوره ای که در آن معلوم خواهد شد، کودک در آینده خالق و مبتکر می شود یا دنباله رو و پیرو خواهد بود.

07-9.jpg
طراحی اتاق کودک

 

روانشناسی کودک: هدف از مطالعه کودکان آن است که بهترین و کارسازترین شیوه را برای شناخت آنان به کار بریم. برای این کار از نظر روانشناسی دو رویکرد وجود دارد: یکی روانشناسی کودک و دیگری روانشناسی رشد.

روانشناسی کودک، بیانگر آن است که کودکان به طور کلی در دوران کودکی چه کارهایی انجام می دهند، چگونه فکر می کنند یا دارای چه احساساتی هستند. بنابراین روانشناسی کودک بیشتر جنبۀ توصیفی دارد. برای بررسی کودک از این دیدگاه، باید انواع رفتار کودکان طبقه بندی شوند، یعنی مشخص گردد که در هر دورۀ سنی چه رفتار و کرداری از آنان سر می زند یا چه رویدادها، احساسات، ویژگی ها، کشاکش ها و انگیزه هایی در سالهای کودکی در آنان پدیدار می گردد. این بررسی ها از راه مشاهده، پرسش و مصاحبه با پدران و مادران انجام می گیرد. نتایج بررسی ها را می توان با رفتار کودکان دیگر یا حتی بزرگسالان سنجید. در این شاخه از روانشناسی، هدف این است که بدانیم کودک هنجار یا نا به هنجار چه می کند، چه احساسی دارد، چه اندیشه ها و علاقه هایی در هر دورۀ سنی بر او حاکم است.

اما روانشناسی رشد، دارای جنبۀ توضیحی است. به این معنی که برای شناخت و ادراک کامل کودک تنها توصیف رفتارهای درونی و برونی و احساس و اندیشۀ او کافی نیست، بلکه آنچه در این رویکرد اهمیت دارد این است که مشخص شود چرا، چگونه و به چه وسیله این اندیشه ها، احساسات و علاقه ها در کودک پدید می آیند. از این روی باید از اصول و قوانین رشد کودکان به خوبی آگاه شد تا علت رفتارها معلوم گردد. گرچه هنوز به درستی مشخص نشده است که چه زمانی پس از باروری یا تشکیل نطفه، ساختار روانی موجود شروع به شکل گرفتن می کند، اما دیده شده است که بعضی از انواع یادگیری، مانند آموخته های مشروط و بازتابی، حتی پیش از تولد کودک صورت می گیرد. چنانکه جنین شش و هفت ماهه ممکن است بعضی چیزها را یاد بگیرد.

Untitled1.jpg
اتاق کودک

 

تعریف رشد کودکی: از رشد کودکی، تعاریف متفاوتی شده است که یکی از بهترین این تعاریف عبارت است از؛ مطالعۀ علمی تغییرات بدنی، اجتماعی، شناختی، هیجانی و رفتاری که در سنین کودکی روی می دهد. عمده تغییرات مربوط به رشد انسان، مربوط به دوران کودکی است، اما این تغییرات در طول سایر دوران زندگی نیز ادامه می یابد. این تغییرات به دو شکل تغییرات کمی و کیفی می باشند. تغیرات کمی در ارتباط با تغییر حجم است، مانند افزایش وزن و قد، اما تغییرات کیفی، تغییر در نوع، ساختار و سازمان شخصیت کودک می باشند، مانند سخن گفتن، بازی و محبت کردن. روانشناسان بر اساس این تغییرات دوران کودکی را به قسمتهای مختلف تقسیم می کنند تا بر اساس آن شناسایی کودک راحت تر باشد.

هر کودکی منحصر به فرد است، اما با این وجود کودکان شباهت های بسیاری در رشد و بزرگ شدنشان نشان می دهند؛ به طوری که می توان پیش بینی کرد چه زمانی، چگونه و چرا کودکان کاری را انجام می دهند. آنها بر اساس میزان هر مرحله از رشد شناختی، فیزیکی، اجتماعی، احساسی و کلامی فعالیتی را انجام می دهند. بی تردید، چنین بازه زمانی رشدی ممکن است برای همۀ کودکان یکسان نباشد. کودکان از طریق الگوهای جهانی تکامل پیدا می کنند، ولی این اشتراکات بر پشت پردهای از وراثت، اختلافات فردی و فرهنگ ویژۀ هر کودک اتفاق می افتد.

اصول اولیه طراحی برای کودکان: طراحی برای کودکان، توجه و ملاحظه بیشتری را نسبت به طراحی برای بزرگسالان می طلبد؛ چرا که طراحی برای کودکان با بزرگسالان متفاوت است. از مهمترین موارد تفاوت می توان به موارد زیر اشاره نمود:

1 . کودکان از نظر فیزیکی با بزرگسالان متفاوت اند: کودکی را می توان به دلیل عبور کودک از مراحل مختلف رشد که هرکدام ویژگیهای خود را دارند، فرآیندی پویا دانست. کودکان در سنین مختلف ابعاد متفاوتی دارند. این تفاوت ابعاد و اندازه های کودکان با بزرگسالان لازم است که در همۀ زمینه های طراحی لحاظ شوند تا کودکان از نظر ارگونومیکی در وضعیتهای درستی قرار گیرند.

2 . کودکان از نظر شناختی با بزرگسالان متفاوت اند: کودکان عاشق خطر کردن هستند، چیزی که به خاطر آن از طرف والدین مورد سرزنش و تنبیه قرار می گیرند. مهارتهایشان را امتحان می کنند و به چالش می کشند و از محیط اطرافشان برای این چالشها استفاده می کنند. این فرآیند باعث رشد مغز کودک می شود. مغز کودکان در مقایسه با مغز بزرگسالان انعطاف پذیرتر است. به همین دلیل است که کودکان راحت تر و سریع تر مهارتهای جدید را یاد می گیرند. محرکهای محیطی بر روی رشد کودک بسیار تأثیر گذارند و لذا فراهم نکردن تجربه های مناسب برای کودک، به عدم رشد عادی او می انجامد. بنابراین طراحان می توانند روی رشد کودک از طریق تجربه هایی که محصولاتشان برای کودکان فراهم می کند، تأثیر بگذارند.

3 . کودکان از نظر احساسی با بزرگسالان متفاوت اند: انگیزه، علایق و ترسهای کودکان بسیار متفاوت از بزرگسالان است. کودکان به انواع مختلف چالشها نیاز دارند، محیط اطراف آنها باید به گونه ای طراحی شده باشد که فرصتهای پیروزی و بعضی وقتها شکست و قابلیت تبدیل شکست به پیروزی با تمرین و پشتکار را فراهم کند. بازی و محیطهای آموزشی می توانند به کودکان در تقویت شهامت و سرسختی که در دوره های بعدی زندگی به آنها نیاز دارند، کمک کنند.

4 . کودکان از نظر بینایی و فکری با بزرگسالان متفاوت اند: کودکان اشیا را متفاوت از بزرگسالان می بینند. کودکی که سینه خیز می رود، پاهای بزرگسالان، پایه های میز و سایر اشیا را با پرسپکتیوی متفاوت از بزرگسالان می بیند. از لحاظ فکری هم کودکان ترسهای کمتری نسبت به بزرگسالان دارند، به دلیل اینکه تجربه های ناخوشایند کمتری مانند افتادن و سوختن دارند. در بسیاری از مواقع مکانها و اشیائی که از نظر بزرگسالان ترسناک است برای کودکان هیجان انگیز می باشند.

21q.jpg
طراحی اتاق کودک و نوجوان

 

آموزش و یادگیری کودکان از طریق محیط: حوزۀ مطالعات بر روی درک فعالیتهای ذهنی کودک، کشف شیوه های یادگیری، طبقه بندی و گسترش این فعالیتها بوده است. این نتایج گویای آن است که کودکان از تواناییها و استعدادهای زودهنگامی برخوردارند و بیش از آنچه ما فکر می کنیم، به زندگی اهمیت می دهند. مطالعاتی که روی رفتارهای تربیتی افراد پیشرو و ممتاز صورت گرفته ، کارشناسان و پژوهشگران را به برخی نقاط مشترک رسانده است. پرورش این افراد از دوران کودکی در محیطی پربار و سالم صورت گرفته که امکان رشد را برایشان فراهم کرده است.

این مطالعات که درمورد 600 نابغۀ معاصر آمریکایی است، نشان داده که مادران همۀ آنها به تربیت و آموزش آنان در سنین پایین بسیار توجه داشته اند و همواره سعی می کرده اند با دادن مسئولیتهای کوچک روزانه، به فرزندانشان فرصت یادگیری بدهند. آنان این نکته را به خوبی درک کرده که هرگونه یادگیری باید از طریق تفریح و بازی صورت گیرد، لذا با تشویق و ترغیب، حس کنجکاوی و انگیزه را در کودکان خود تقویت کرده و آزادی انتخاب گسترده ای به آنان می دادند.

نتایج این تحقیقات، اثر ژن بر هوش انسان را به چالش گرفته و از لحاظ علمی ثابت کرده که تجربه های گوناگون، آموزشهای متنوع و محیط اطراف به رشد و توانایی های کودک کمک شایانی می نماید. نظریات مختلفی در زمینۀ نگرش به طبیعت انسان موجود است که همه بر نقش محیط بر رشد او در ابعاد مختلف اتفاق نظر دارند. روانشناسان معتقدند که کودکان می توانند مهارت های مورد نیاز برای اندیشیدن را از طریق بازی، فعالیت و رابطه متقابل با کل محیط فراگیرند.

"اتاق کودک" به عنوان بخشی از محیط که فعالیت در آن صورت می پذیرد، نقش بسیار مهمی در به فعالیت رساندن استعدادهای درونی کودک دارد. اتاق کودک قلمرویی مخصوص به آن است. آنجا برای او همچون جهان بزرگ تصور می شود. او در آنجا بازی می کند و در رویاهای خود فرومی رود. كودک نوپا بسيار خلاق و ماجراجوست. او علاقۀ زيادی به انجام حركات مهيج دارد. اين كودک، خيال پرداز، شلخته، خالق و پرانرژی است و دوست دارد کنجکاوی و کاوش را همراه با بازی در دنیای خود انجام دهد، بنابراین محیط اطرافش باید مطابق با فعل و انفعال درون کودک باشد و حس کنجکاوی او را برانگیزد.

graffiti-v-interere-30.jpg
اتاق کودک

 

2 . مطالعه بر روی کاربران گروه هدف

آنچه تاکنون دربارۀ رشد، روانشناسی و دیگر مسائل کودک مطرح شد، تنها گوشه ای از شناخت لازم نسبت به کودکان را فراهم می سازد. برای به دست آوردن اطالعات بکر و دسته اول و همچنین پی بردن به علاقه ها و احساسات کودکان در رابطه با مبلمان اتاق خود و کشف عواملی که باعث جذب و یا دفع آنان در استفاده از سرویس خواب می شود، لازم است مطالعه ای روی کاربر انجام گردد. جزئیات این مطالعه در ادامه ارائه میشود. برای انجام این مطالعه، پس از انجام یک سری مصاحبه های غیر رسمی و مشاهدات عینی در زمان استفادۀ کاربران از مبلمان، تصمیم گرفته شد که از ترکیب روش های مصاحبه، نقاشی و کلاژ استفاده شود.

معرفی گروه شرکت کنندگان: در این بررسی، از 35 کودک دختر و 35 کودک پسر بین دو تا هفت سال کمک گرفته شده است. در تمام مراحل مطالعه که به وجود کودکان نیاز بود، از همین گروه کودکان استفاده شد، به این دلیل که کودکان در کل فرایند شرکت کنند تا بتوانند بیشتر خود را با اصول و شیوه های بررسی هماهنگ کنند و در نتیجه بتوان اطالعات بیشتر و دقیق تری جمع آوری کرد.

روش برگزاری مصاحبه با کودکان: انجام مصاحبه برای این مطالعه یک ماه به طول انجامید. روشی که برای مصاحبه استفاده شد، این روش یک تکنیک مصاحبه است که با نقش بازی کردن ترکیب شده و در آن، کودکان با شخصیت خیالی همسن خود ارتباط برقرار می کنند و سعی دارند که مشکل دوست خیالی خود را حل کنند. مزیت این روش در آن است که کودک خود را متخصص موضوع می داند و تمامی موضوعات را با تمام جزئیات برای شخصیت خیالی توضیح می دهد و برای حل مشکل او تلاش بسیاری میکند. حال آنکه در حالت عادی، وقتی با کودک مصاحبه می شود او با این تصور که بسیاری از مطالب برای مصاحبه کننده روشن است، جزئیات را حذف می کند. این روش اجرا، سعی دارد کودک را وادار کند تا مسائل را با جزئیات مورد نظر خود توضیح بدهد و تمرکز اصلی این است که کودک فکر نکند که بزرگتری که سؤال را می پرسد، خودش جواب درست را می داند.

از آنجایی که این روش برای جمعآوری اطالعات از کودکان روش دقیق و مناسبی است، تصمیم گرفته شد که برای این مطالعه مورد استفاده قرار گیرد. به این ترتیب، در اولین روزها، کودکان مورد مطالعه با داستان کودکی آشنا شدند که اتاقش را دوست ندارد و از خوابیدن در تختخوابش اجتناب می کند. سپس از کودکان خواسته شد تا به این کودک در ساخت اتاق مورد علاقه اش کمک کنند. به این منظور، بچه ها شروع به درست کردن کلاژ و نقاشی اتاق مورد علاقه شان کردند.

2-18.jpg
طراحی اتاق کودک

 

درهنگام درست کردن کلاژ، مربیان، هر گروه را راهنمایی می کردند. وجود این کار برای متمرکز کردن کودکان روی موضوع اصلی بسیار لازم بود و شاید بتوان گفت یکی از مشکل ترین مراحل کار، حفظ تمرکز بچه ها روی کار بود. بکر و همکارانش نیز تحقیقی با عنوان کیدریپورتر در زمینۀ درست کردن کلاژ با بچه ها امتحان کرده بودند که به نتایج قابل ملاحظه ای دست یافته بودند و این روش را بهترین شیوه برای دریافت اطالعات از کودکان دانسته اند. در انتهای روز، پس از اتمام کارهای کلاژ و نقاشی، کودکان دور هم جمع شدند و در مورد نقاشی ها، کلاژها و علایق کودکان پیرامون موضوع مورد مطالعه، با آنها بحث و گفت و گو شد. از آنجایی که کودکان گروه هدف را کودکان زیر هفت سال تشکیل می داد و این گروه سنی هنوز توانایی لازم در نقاشی کردن را نداشتند، لذا بسیاری از نقاشی ها و کلاژهای آنها قابل درک نبود و نیاز به توضیح داشت. به طور مثال کودکی خطی کشیده و اذعان داشته بود که این تختخواب کودک است که شبیه ماشین است.از این رو بحث و گفتوگو با کودکان پیرامون نقاشی ها و کلاژهایشان بسیار ضروری و مهم بود و کمک موثری در درک نظراتشان می کرد. آنالیز آماری با نرم افزار اکسل انجام شد.

3 - اتاق ایده آل بر اساس علاقه های کاربران گروه هدف

نتایج به دست آمده از مطالعه، بررسی و پیرامون آنها با مربیان و طراحان بحث و بررسی انجام شد. قسمتی از این نتایج در تصویر 3 به صورت نمودار نمایش داده شده است.

Untitled3.jpg
تصویر3 .نمودار نتایج به دست آمده از کلاژ و نقاشی کودکان

 

همچنین نتایج قابل توجهی در مورد اتاق مورد علاقه کودکان به دست آمد که می توان به موارد زیر اشاره نمود:

در نظر گرفتن فضای شخصی: بر اساس مطالعات انجام شده، کودکان تمایل دارند مانند بزرگسالان برای خود فضای شخصی داشته باشند و بیشتر مدت زمان روز را در این فضا سپری کرده و به بازی، مطالعه و استراحت بپردازند. این فضا می تواند اتاق یا حتی گوشه ای دنج از یک اتاق بزرگ باشد. نکته ای که باید در نظر گرفت این است که این فضا باید مکانی روشن، خلوت، رنگارنگ، جذاب، منظم، پر نشاط ولی آرامش بخش و بی خطر باشد تا مورد توجه کودکان قرار گیرد. بسیاری از کودکان گروه هدف، فضای شخصی را در مبلمان خود جست و جو می کنند؛ مانند فضایی در زیر تخت یا میزشان. این فضا حتی می تواند توسط پارچه ای که به گوشه های تخت نصب می شود ایجاد شود. کودکان به دنبال فضایی به اندازه خودشان هستند تا در آن حس آرامش و امنیت داشته باشند. بنابراین بهتر است مبلمان اتاق کودک به گونه ای طراحی شود که بتواند فضای شخصی را برای کودک فراهم کند.

مبلمان متناسب با سن و توانایی های کودک: وجود مبلمان متناسب با سن کودک باعث تقویت حس اعتماد پذیری و مسئولیت پذیری در کودک می شود. متأسفانه بسیاری از والدین هنگام خرید مبلمان برای کودک خود سعی می کنند مبلمانی را انتخاب کنند که او سالها بتواند از آن استفاده کند، حال آنکه نیاز کودک در هر مرحله از رشد متفاوت است. ناتوانی در استفاده از مبلمان باعث تضعیف حس اعتماد به نفس در کودک می شود، علاوه بر اینکه استفاده طولانی مدت از یک مبلمان کودک را از اتاق خود دلزده می کند. در این موارد بهترین انتخاب مبلمانی است که همزمان با كودک رشد كند و با نيازهای جديد او منطبق شود. به عبارت دیگر شکل و کاربرد خود را متناسب با سن کودک تغییر دهد. علاوه بر مبلمان، کودکان اتاقی را دوست دارند که باثبات و ساختاربندی شده باشد. کودکان مانند بزرگسالان وسایل یا اسباب بازيها دارند که دوست دارند آنها را در معرض دید قرار دهند تا هم ازدیدن آنها لذت ببرند و هم راحت به آنها دسترسی داشته باشند. فضاهای ذخيره سازی با دسترسی راحت در اتاق كودک مي توانند به وی كمک كنند تا راحت تر بتواند بر محيط اطراف كنترل داشته باشد.

3131.jpg
اصول طراحی اتاق

 

استفاده از تصاویر فانتزی و رنگ های شاد: همانطور که نمودار تصویر 3 نیز نشان می دهد،نقشها و تصاوير فانتزی و خيالی بايد در اتاق يک کودک نوپا جايی برای خود داشته باشند؛ زيرا کودکان در اين گروه سنی به راحتی بين خيال و واقعيت حركت می كنند و اين كار برايشان بسيار جالب است. در طرحهای اجرا شده با حیوانات، اغلب کودکان پس از مدتی با حیوانات روی دیوار صحبت کرده و ارتباط برقرار می کنند. آنها را در تخیالتشان زنده فرض می کنند و با آنها به بازی می پردازند و نامشان را یاد می گیرند.

رنگها بر سلامتی روان کودکان تاثیر بسزایی دارند. در انتخاب رنگ مبلمان کودک نباید از رنگهای محرک و تند استفاده کرد. رنگهای بسیار تیره مانند قهوه ای و مشکی و آبی تیره ، بیشتر تأثیر ترس و وحشت دارند و در کودک ایجاد خوف می کنند، تحقیقات مشابهی که در این زمینه انجام شده نیز این نکته را تأیید می کند.

بچه های کوچک از مبلمانی که طرحهای گل و اسباب بازی یا حیوانات روی آنها حک شده باشد بسیار خوششان می آید. کودکان پیش دبستانی هم نسبت به رنگ های قهوه ای روشن، قرمز سیر، سبز ملایم و آبی روشن احساس خوبی دارند. نوزادان نیز معمولا از رنگهای شاد و تند با کنتراست بالا لذت می برند. رنگ های روشن به چشم بچه ها باشکوه هستند. آنها مکانی را دوست دارند که ساده، عاری از تنوع زیاد همراه با آرامش، انرژی، نور و حرکت باشد. در نهایت، برای انتخاب طرح و رنگ برای اتاق کودک، باید کودکانه اندیشید و این امکان را فراهم کرد که اتاق کودک مکانی خاص و لذت بخش برای او باشد.

استفاده از فرم های کودکانه و کارتونی: بر اساس نتایج به دست آمده از تحقیقات کودکان گروه هدف تمایل بیشتری به استفاده از مبلمانی دارند که شکل هندسی و چهارگوش نداشته باشند، مانند مبلمانی به شکل ماشین برای پسرها یا خانه پرنسس برای دخترها. شکل متفاوت اینگونه مبلمان ها باعث تشویق کودک به استفاده از آنها و حتی تلاش برای حفظ و نگهداری آنها از جانب کودک می شود.

بازی و یادگیری کودکان: در حین رشد و از طریق بازی فرآیند یادگیری را طی می کنند؛ بنابراین فرقی میان بازی و یادگیری نمی گذارند؛ چراکه در حین بازی با اشیا، روند فراگیری نیز انجام می شود. به این دلیل کودک همواره به حرکت و جنبش نیاز داشته و بدان رغبت دارد. این نیاز و رغبت در کودکان گروه هدف حتی در هنگام استفاده از مبلمان نیز دیده می شود. براساس نمودار ارائه شده در تصویر 3 ،کودکان دوست دارند مبلمان اتاقشان به گونه ای سرگرم کننده باشد، مثلا از آن بالا بروند، بپرند، سر بخورند و یا در آن قایم شوند. چنین مبلمانی علاوه بر اینکه به کودک در تقویت مهارت هایش کمک می کند می تواند او را برای رفتن به مرحله بعدی از رشد نیز آماده کند.

Untitled.jpg
دیزاین اتاق کودک

 

نتیجه گیری: مفهوم "طراحی برای کودکان" طراح را با یک دوگانگی روبرو می کند؛ از سویی با موجودی به عنوان مخاطب روبروست که از دید او ضعیف و ناتوان است، به مراقبت و توجه زیادی نیاز دارد و بسیاری از کارها را نمی تواند به تنهایی و بدون کمک بزرگترها انجام دهد. از سوی دیگر موجودی در برابر او قرار دارد که از فطرت پاک انسانی برخوردار است، موجودی که با سرعت در حال رشد است و هر روز چیزهای تازه در باره خودش و دنیایی که در آن زندگی می کند، می آموزد. انسانی که شخصیتش در حال شکل گرفتن است و محیطی که طراح برای او به وجود می آورد تاثیر به سزایی در رشد، شکوفایی و شکل گیری شخصیت او دارد.

طراح وظیفه دارد فضایی خلق کند که از همه لحاظ پاسخگوی نیازهای کودک و زمینه ساز رشد او شامل؛ رشد شناختی، عاطفی، هوشی، شخصیتی و اجتماعی باشد. شکی نیست که اتاق کودک در رشد او تاثیر بسیار مهمی دارد، اما اغلب در طراحی مبلمان اتاق کودک توجه اندکی به ارتباط آن با رشد، یادگیری و احساسات کودک شده است. بیشتر سرویس خواب های موجود بشکلی نا به جا و بدون در نظر گرفتن نیازهای احساسی و اجتماعی کودک طراحی می شوند. یکی از دلایل عمده این کار را می توان مربوط به عدم وجود ارتباط صحیح با کاربران دانست. بر همین اساس آزمودن روش های گردآوری اطلاعات از خود کاربران کودک بطور مستقیم از جمله اهداف این پژوهش بوده است، عامل دیگر را می توان روند سریع تغییرات و رشد در کودکان دانست که طراحی را برای آنها به یک چالش تبدیل کرده است.

ea459d8565d9001eef945f3a3665ddcd.jpg
طراحی مبلمان اتاق کودک

 

علاوه بر دلایل ذکر شده، انتخاب و خریداری محصولات توسط والدین را می توان عامل تاثیرگذار دیگر دانست. وقتی که طراحی برای بزرگسالان انجام می گیرد، طراحان معمولا کاربر نهایی را که محصول توسط وی خریداری می شود، شناسایی کرده و برایشان طراحی می کنند. بنابراین استراتژی فروش و بازاریابی براساس جذب افراد بالغ و بزرگسال می باشد. در حالی که محصولی که برای کودکان طراحی می شود، توسط والدین و اطرافیان کودک خریداری می گردد. لذا در بسیاری از موارد علایق و سلایق کاربر کودک حذف شده و در نظر گرفته نمی شود. محصولاتی که با رشد کودکان تغییر می کنند، برای بزرگسالان که خریداران اصلی هستند، جذابیت بیشتری دارند به دلیل اینکه کودک مدت زمان بیشتری می تواند از آنها استفاده کند. این محصولات که اندازه و فرمشان تغییر پذیر و قابل تنظیم است، برای کودکان سنین مختلف مناسب می باشد. مانند سرویس های خوابی که از کودکی تا نوجوانی با ایجاد تغییراتی می توان از آنها استفاده کرد. هنگام طراحی برای کودکان، طراح باید محصول را هم برای کودک با شرایط فعلی اش و هم برای کمک کردن به او برای رفتن به مرحله بعدی رشد، طراحی کند. این محصولات به طور خلاصه باید دارای شرایط ذیل باشند:

  • پاسخ به نیاز بازی و آموزش کودک به همراه راحتی و ایمنی در زمان استفاده از آنها
  • مناسب برای کودکانی با سطح های مختلف رشد شناختی و فیزیکی
  • پشتیبانی از سطح مهارت های فعلی درحالی که کودک را به کسب یادگیری مهارت های جدید برای رفتن به مرحله بعدی رشد تشویق می کند.

نتایج به دست آمده از این مطالعه، می تواند به عنوان الگویی برای طراحی مبلمان اتاق کودک مورد استفاده قرار گیرد.

 

 



اخبار پیشنهادی

اخبار بیشتر...

logo-samandehi

Copyright © 2019 moblodecor. All rights reserved.